đồng bào Mạ là 1 trong ba người bản xứ thiểu số tại nhà nghỉ tỉnh

người bản xứ Mạ là một trong 3 người bản xứ thiểu số tại nhà nghỉ tỉnh ta, hiện có khoảng trên dưới mười.000 người, chủ yếu cư trú ở xã Đắk Nia (Gia Nghĩa), huyện Đắk Glong và một phần của huyện Đắk R’lấp...

​

bản địa Mạ là một trong 3dân tộc thiểu số tại chỗ ở tỉnh ta, hiện có khoảng trên dưới mười.000 người, chủyếu cư trú ở xã Đắk Nia (Gia Nghĩa), huyện Đắk Glong và một phần của huyện ĐắkR’lấp. Về sản xuất, người Mạ làm nương rẫy là chính; ngoài lúa nước, trồng cácloại cây ngắn ngày khác như bắp, bầu bí, thuốc lá, bông vải. Bên cạnh việc làmnương rẫy, bà con cũng chú trọng chăn nuôi gia súc, gia cầm với hình thức thảrông thành từng đàn, khi cần thì bắt về. Đàn ông dân tộc Mạ cũng được đánh giálà những người săn bắn và đánh cá giỏi. Phụ nữ bản địa Mạ nổi danh vớinghề dệt vải.

Tham khảo thêm : Xuong gia cong tui xach Maison Chance

Người Mạ sống quần cư thành từng bon, nhàở phong tục là những căn nhà sàn cách mặt đất từ 0,5 đến 1m, mái khum và chỉcó 1 cửa để vào nhà. Căn nhà kiểu này có tác dụng tránh cái lạnh của núirừng. Mỗi căn nhà thường có trên 10 người sinh sống gồm nhiều thế hệ. Xungquanh nhà, bà con thường dựng nhiều kho lúa trên sàn cao, các tòa tháp nhà kho trangtrí theo mô típ chày cối.

​

dân tộc Mạ có đời sống văn hóa dân gian rấtphong phú gồm nhiều truyền thuyết, truyện cổ và những bài dân ca trữ tình, gọilà tâm pớt. Nhạc cụ truyền thống là dàn chiêng đồng 6 chiếc, không núm. Khi hòatấu chiêng có trống bịt da trâu đánh giáo đầu, giữ nhịp. Ngoài ra còn có nhiềuloại nhạc cụ thuộc nhóm hơi như: khèn bầu, sáo trúc, tù và bằng sừng trâu.Trong tang lễ, người Mạ còn có nhạc cụ làm từ ống nứa gắn thành dàn và đánh cácbài làn điệu tang ma.

Hiện nay, cuộc sống của bà con đã khởisắc, nhưng ở những vùng sâu, vùng xa truyền thống truyền thống vẫn còn mang dáng dấphoang sơ, cá biệt có một số nơi còn giữ những tập tục lạc hậu. Bà con sống tậptrung, đoàn kết, tương trợ lẫn nhau để vượt qua những khó khăn, nhọc nhằn trongcuộc sống và sinh hoạt. Đối với bà con trong bon, mọi việc riêng chung như machay, cưới hỏi, dựng nhà, dời nhà… đều cùng nhau chia sẻ và góp công, góp củađể lo toan. Cho đến nay, bà con vẫn giữ được những truyền thống tập quán, xemcác nguồn lợi ở trên đất là tài sản của bon, cộng đồng. Bản chất của người Mạrất thật thà, chất phác, giàu sự xúc động và rất hiếu khách. Khác với dân tộcM’nông, nét đặc trưng của người Mạ trong việc cưới hỏi là quyền chủ động thuộcvề nhà trai; nhưng sau lễ cưới nếu nhà trai nộp đủ sính lễ thì đôi vợ chồng chỉở lại nhà gái đủ bảy ngày, còn nếu không, chàng trai phải đến nhà gái ở rể chođến khi nộp đủ sính lễ mới được đưa vợ về nhà mình.

Tìm hiểu thêm : Balo vai deo sau lung Maison Chance

Về trang phục, phụ nữ Mạ mặc váy quấn dàiquá bắp chân, áo chui đầu vừa sát thân, dài tới thắt lưng, kín tà. Namthì đóng khố, áo hở tà, vạt sau dài hơn vạt trước. Người Mạ có tập quán càrăng, căng tai, phụ nữ thích đeo các đồ trang sức. Hiện nay thì tục này khôngcòn nữa, song trong cộng đồng vẫn còn nhiều người già có những vành tai rấtrộng bởi vì đã từng đeo những vòng to bằng gỗ hay ngà voi ở lỗ tai. Tại xã ĐắkP’lao (Đắk Glong) hiện vẫn còn nhiều người như vậy. Trong các ngày lễ hội, phụnữ Mạ còn đeo thêm các vòng xoắn tay, xoắn chân hay vòng cổ to bản, vòng hạtcườm nhiều màu sắc… Thanh niên thì đeo nhiều vòng đồng ở cổ tay có ngấn khắcchìm như là ký hiệu của các lễ hiến sinh tế thần linh, cầu may cho bản thân.

Cũng như nhiều dân tộc khác, do nhiều lýdo khách quan và chủ quan khác nhau nên nền văn hóa truyền thống của bà con đã cóphần bị mai một. Trước đây, bà con theo tín ngưỡng đa thần nên thường có nhiềulễ nghi theo thời vụ, vòng đời con người. Hiện nay, nhiều hộ không theo tínngưỡng đa thần nữa nên có rất nhiều nghi lễ, đại hội mất dần. Những năm gần đây,tỉnh ta cũng đã chú trọng vào việc lưu giữ và phát huy những giá trị văn hóatruyền thống của đồng bào Mạ, nhất là các lễ nghi và nghề phong tục. Trongnhững năm tới, với việc thực hiện đề án “Bảo tồn lễ hội, hoa văn, cồng chiêngvà nhạc cụ các người bản xứ tại chỗ trên địa bàn tỉnh” thì văn hóa tập quán củabà con sẽ được thích thú, bảo tồn bền vững.

​

Trung tâm từ thiện SG - Maison Chance

Địa chỉ: 19A, Đ. Số 1, Kp 9, P. Bình Hưng Hoà A Q. Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam

Hotline : 090 906 2528

Web site tham quan thac Dray Nu Nhà May Mắn : maison-chance.org/shop